Học để sống, không chỉ để thi: Triết lý giáo dục hạnh phúc tại trường học Phần Lan an lành giữa lòng phố thị náo nhiệt

Một sớm mai bên bờ kênh Ông Lớn (Phường Tân Hưng, TP.HCM), khi những tia nắng đầu ngày nhẹ nhàng chạm xuống mặt nước bên tiếng gió nhẹ len lỏi qua tán cây, và khi nhịp sống sôi động của phố thị dần thức giấc, có một ngôi trường Bắc Âu mang dáng hình một chú rùa vươn mình ra dòng nước thật bình yên và tràn đầy năng lượng: Trường Quốc tế Việt Nam-Phần Lan (Vietnam-Finland International School - VFIS).

Biểu tượng gặp gỡ giữa hai nền văn hóa và giáo dục Việt Nam-Phần Lan

Trường Quốc tế Việt Nam-Phần Lan là thành viên của Trường Đại học Tôn Đức Thắng, cũng là trường học liên cấp Phần Lan đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác giáo dục Việt Nam-Phần Lan. Trường vinh dự được Tổ chức Tú tài Quốc tế (International Baccalaureate Organization - IBO) ủy quyền giảng dạy Chương trình Tú tài Quốc tế, cam kết cùng các trường IB toàn cầu thực hiện nền giáo dục chất lượng cao, khuyến khích học sinh làm chủ cuộc sống với sự nghiệp vững vàng.
Không phải ngẫu nhiên các kiến trúc sư Phần Lan lựa chọn hình tượng rùa cho công trình giáo dục đặc biệt này, bởi nếu như đối với văn hóa Việt Nam, linh vật rùa đại diện cho trí tuệ gắn với truyền thống hiếu học, thì triết lý giáo dục Phần Lan đặt niềm tin vào hành trình học tập bền bỉ, nơi học sinh lớn lên trên những bước tiến vững chắc để vượt qua chính mình. VFIS từ ấy trở thành một biểu tượng gặp gỡ giữa hai nền văn hóa và giáo dục Việt Nam-Phần Lan. 

Học để hiểu bản thân, học để sống và làm chủ tương lai 

Giao thoa giữa truyền thống Việt Nam với tinh hoa giáo dục Phần Lan, VFIS mang sứ mệnh truyền cảm hứng cho học sinh phát huy nội lực cá nhân và rèn luyện kỹ năng thiết yếu để sinh tồn, trong đó phương châm “lấy học sinh làm trung tâm” giữ vai trò nền tảng. Học sinh VFIS được trao quyền để xây dựng mục tiêu cá nhân và đánh giá quá trình học tập dựa trên tiêu chí đã thống nhất với phụ huynh và thầy cô. Chính sự chủ động ấy giúp hành trình học tập của các em không chỉ để vượt qua các kỳ thi, mà để hiểu bản thân, học để sống và làm chủ tương lai.
Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, nhà trường triển khai phương pháp giảng dạy Phần Lan bởi đội ngũ giáo viên nhiệt huyết và giàu chuyên môn, trong đó tất cả giáo viên Phần Lan đều có trình độ Thạc sĩ. Nhưng điều khiến đội ngũ giáo viên VFIS trở nên đặc biệt không chỉ là học vị hay bằng cấp, mà thể hiện qua cách thức nhìn nhận học sinh với niềm tin “mỗi học sinh đều có những tiềm năng riêng cần khám phá và phát triển”. Hành trình nuôi dưỡng năng lực đó đòi hỏi ngoài sự nỗ lực của các em thì mỗi giáo viên VFIS bằng tất cả trái tim tâm huyết, sẽ là người đồng hành, người đặt câu hỏi và gợi mở để học sinh tìm ra câu trả lời.

Hạnh phúc khi tạo nên những giá trị thiết thực bằng chính đôi tay và trí óc 

VFIS được thiết kế và giám sát thi công bởi kiến trúc sư Phần Lan với mục tiêu tối ưu hóa hiệu quả sư phạm theo định hướng của chương trình giáo dục Phần Lan hiện đại, nơi học sinh vừa có thể học tập độc lập, vừa dễ dàng kết nối và tương tác với thầy cô, bạn bè.

Giữa không gian xanh mát của thiên nhiên, khuôn viên VFIS được chia thành 10 tòa nhà (unit) bao quanh sảnh trung tâm, tạo nên cấu trúc hài hòa và gần gũi như một “ngôi làng học tập”. Bước vào mỗi unit học tập là không gian sinh hoạt chung của 4-5 lớp học được bố trí quây quần, một mặt hướng ra sân chung. Thiết kế này còn giúp giáo viên dễ dàng trao đổi chuyên môn, hợp tác đồng giảng và hỗ trợ nhau mang đến những tiết học nhiều niềm vui và giàu giá trị học thuật.

Mỗi lớp học VFIS cũng được thiết kế linh hoạt, có thể dễ dàng thay đổi cách bố trí bàn ghế cùng đầy đủ dụng cụ học liệu và hệ thống bảng tương tác thông minh. Một chi tiết đặc trưng là bồn rửa tay, xuất phát từ quan niệm quen thuộc của người Phần Lan: “Sức khỏe tốt bắt đầu từ đôi tay sạch”. Vì vậy, trước mỗi bữa ăn hay sau các hoạt động học tập, học sinh được khuyến khích rửa tay và hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh cá nhân từ những điều nhỏ nhất.

Tại VFIS, tri thức có thể bắt đầu từ một tiết học, nhưng sẽ được tiếp tục ở hành lang, trong bếp ăn hay trên sân chơi bởi mỗi không gian đều có thể trở thành một phần trên hành trình khám phá và trưởng thành của các em. Đặc biệt, thông qua trải nghiệm thực tế, các em phát triển đa dạng kỹ năng gắn liền với sự quan sát và trực tiếp “chạm” vào thế giới xung quanh. Nếu như tại phòng kinh tế học gia đình, học sinh học cách nấu ăn và thực hành những quy tắc ứng xử gia đình, thì ở xưởng thủ công kỹ nghệ, các em được sáng tạo trong xưởng mộc, phòng may với hệ thống thiết bị sản xuất từ Phần Lan. Trong khi đó, không gian nghệ thuật thị giác lại mở ra một thế giới vô cùng sinh động nơi học sinh tự do khám phá màu sắc, hình khối và nuôi dưỡng cảm quan thẩm mỹ cá nhân.

VFIS còn xây dựng hệ thống phòng học chức năng đa dạng như phòng âm nhạc, phòng nghiên cứu khoa học, phòng robotics, phòng học công nghệ thông tin, vườn nhà kính,… nhằm tạo điều kiện để học sinh nghiên cứu, học tập nhiều lĩnh vực khác nhau. Các em còn dễ dàng tiếp cận hệ thống phòng thí nghiệm và mô phỏng của hơn 50 chuyên ngành tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng nhằm sớm nhận thức rõ ràng sở thích và định hướng nghề nghiệp tương lai.

Giáo dục thể chất là một phần không thể thiếu trong triết lý giáo dục toàn diện tại VFIS với hệ thống cơ sở vật chất tiện nghi phục vụ các hoạt động rèn luyện sức khỏe của học sinh, bao gồm nhà thi đấu đa năng, sân vận động, hồ bơi, sân bóng rổ, sân bóng đá, phòng tập golf 3D cùng khu tập luyện thể chất ngoài trời. Đặc biệt, đường chạy trên không độc đáo bao quanh khuôn viên trường mang đến không gian vận động mới mẻ và đầy cảm hứng.

Và nếu được chọn một điểm đến thể hiện rõ nhất tinh thần học tập của học sinh VFIS, đó chính là thư viện – trái tim tri thức của ngôi trường được thiết kế theo chuẩn của các trường IB toàn cầu. Tiết học thư viện là môn học tiên quyết với mục tiêu hướng dẫn học sinh tìm kiếm thông tin, khai thác tài liệu, hình thành tư duy nghiên cứu và nuôi dưỡng tình yêu đọc sách mỗi ngày.
Từ những không gian học tập và rèn luyện giàu trải nghiệm tại VFIS, học sinh lớn lên trong sự tự tin bởi các em không chỉ học để biết, mà còn được làm, được sáng tạo và cảm nhận niềm hạnh phúc khi tạo nên những giá trị thiết thực từ chính đôi tay và trí óc của mình.

Ngoài phạm vi lớp học, hành trình trau dồi tri thức của học sinh VFIS còn được mở rộng qua các hoạt động giao lưu văn hóa, dã ngoại và trải nghiệm thực tế, giúp học sinh học cách hợp tác, thích nghi và hiểu hơn về thế giới xung quanh. Và có lẽ, điều giá trị nhất là những gì các em cảm nhận được, tự tin khi bước khỏi vùng an toàn, hứng khởi khám phá điều mới và những kỷ niệm thanh xuân tươi đẹp cùng thầy cô và bạn bè.

• Sisu – Nội lực bền bỉ, quyết chí vươn lên. VFIS tin rằng tuổi thơ là giai đoạn quý giá nhất để nuôi dưỡng những hạt mầm tiềm năng trong mỗi người và mọi học sinh đều có quyền được học tập, được quan sát, thử nghiệm, sai và học lại. Quá trình đó giúp các em hoàn thiện bản thân và dễ dàng thích ứng với môi trường sống đa dạng. Triết lý giáo dục ấy được cụ thể hóa trong đời sống học đường VFIS xoay quanh bốn giá trị cốt lõi:
• Vitality – Sức sống mạnh mẽ và sâu sắc: Nuôi dưỡng tinh thần tích cực, sự tò mò và năng lượng học hỏi không ngừng.
• Flexibility – Khả năng thích ứng và linh hoạt: Giúp học sinh sẵn sàng đón nhận thay đổi, tư duy mở và tìm ra giải pháp trước những thách thức mới.
• Inclusion – Hòa nhập để cùng phát triển: Xây dựng cộng đồng tôn trọng sự khác biệt, nơi mỗi học sinh đều được chấp nhận để tỏa sáng theo cách riêng
• Sisu – Nội lực bền bỉ, quyết chí vươn lên: Phong cách sống của người Phần Lan, kiên trì theo đuổi mục tiêu, vượt qua khó khăn và không ngừng tiến về phía trước.

Qua mỗi năm học, học sinh VFIS ngày càng khẳng định hình ảnh của những cá nhân cầu tiến, giàu khát vọng, thể hiện rõ tinh thần SISU được minh chứng qua nhiều thành tích ấn tượng tại các sân chơi học thuật, nghệ thuật và thể thao trong và ngoài nước. Học sinh VFIS sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông đều trở thành sinh viên của các trường đại học danh tiếng, mang theo tâm thế tự tin, sẵn sàng mở ra hành trình mới đầy triển vọng và viết tiếp câu chuyện của những công dân toàn cầu được nuôi dưỡng từ sự giao thoa giữa 2 nền giáo dục Việt Nam-Phần Lan.

Khát vọng kiến tạo môi trường giáo dục bền vững cho tương lai 

Trên nền tảng phát triển vững chắc của Trường Đại học Tôn Đức Thắng, Trường Quốc tế Việt Nam-Phần Lan hướng tới trở thành ngôi trường đổi mới, nơi tinh hoa giáo dục Phần Lan hòa quyện với truyền thống văn hóa Việt Nam với mục tiêu nuôi dưỡng thế hệ học sinh phát triển toàn diện Nhân - Trí - Dũng, đồng thời xây dựng môi trường giáo dục mang tinh thần Khai sáng - Nhân bản - Hiện đại để mỗi ngày dưới mái trường VFIS an lành, những mầm non tri thức đang lớn lên, không vội vã cũng chẳng ồn ào nhưng bền bỉ và chắc chắn như chính biểu tượng của VFIS - một chú rùa tri thức kiên trì tiến bước với khát vọng kiến tạo nền giáo dục bền vững cho tương lai...